Bazen namaz için
şart olan tahareti elde etmek için gusül farz olur. Cenabetli olan kişi veya başka
bir sebeple gusül yapması farz olan kişi gusül yapmalı yani aşağıda açıklanacağı
üzere niyet ederek bedeninin tamamını yıkamalıdır. Gusül, tertibi ve irtimasi olmak
üzere iki türlü yapılır:
Tertibi gusülde ilk önce Allah’ın emrine itaat için gusül
alıyorum diye niyet etmek gerekir; sonra başla boyun yıkanır; sonra bedenin sağ
yarısı ve sonra da sol yarısı yıkanır.
İrtimasi gusül
yapmak için su bedenin tamamını kapsayacak kadar fazla olmalıdır. Dolayısıyla eğer
insan Allah’ın emrine itaat etmek için gusül alıyorum diye niyet ederek bir nehre,
havuza veya denize girer de su bedeninin tamamını kapsarsa guslü doğrudur.
Cenabet için gusül
alan kimsenin namaz için ayrıca abdest de alması gerekmez. Ama diğer gusüllerden
sonra abdest almak ihtiyata uygundur. Bu hükmün teferruatı için herkes kendi taklit
ettiği merciin risalesine başvurmalıdır.
Cenabetli olan
kişiye gusül almadıkça bedenini bir parçasının Kur’an-ı Kerim’in yazısına,
Allah, peygamberler ve Ehl-i Beyt imamlarından birinin ismine değdirmek, camilerde
durmak ve farz secdesi olan sureleri (Kur’an-ı Kerim’in 32. 41. 53. v 96. surelerini)
okumak haramdır. Cenabetli olan kişiye
haram ve mekruh olan diğer hususları öğrenmek için fıkhi risalelere bakınız.
Ø Abdest veya gusül için yeterli miktarda su olmaması.
Ø Tehlike veya başka bir engel yüzünden suya ulaşılmaması.
Ø Hastalık vb. nedenle suyun zararlı olmasından korkmak.
Ø Suyun abdest için kullanıldığında susuzluk çekileceğinden
korkmak.
Ø Su elde etmenin insanın durumunu etkileyecek miktarda para
verilmesini gerektirmesi.
Ø Su elde etmenin zillet ve hakarete maruz kalmayı gerektirmesi.
Ø Su elde etmenin veya abdest almanın namazın kaza olmasına sebep
olacak şekilde vaktin dar olması.
Ø Suyun, sadece necaseti beden ve elbiseden gidermeye yettiği ve
abdeste yetmemesi.
Ø Suyun abdest için kullanıldığı takdirde başka birisinin
susuzluktan ölmesinden veya hasta olmasından korkmak.
Toprak, kum, çakıl
ve taşa teyemmüm edilir.
1- Üzerine teyemmüm edilmesi câiz olan
şeylere teyemmüm edilmesi.
2- Üzerine teyemmüm edilen şeyin pâk olması.
3- Üzerinde teyemmüm edilen şeyin mubah –gasp
edilmemiş- olması.
4- Üzerine teyemmüm edilen yerin mubah olması.
5- Teyemmüm alınan uzuvların pâk olması.
6- Teyemmüm uzuvlarında yüzük vs. gibi
engellerin olmaması.
7- Tertip: Teyemmüm amellerinin, sırasına göre
yapılması.
8- Muvalat: Teyemmüm amellerinin, peş peşe
yapılması.
9-Kişinin kendisinin teyemmüm etmesi (imkan
dahilinde başkasının insana teyemmüm ettirmemesi).
1- Abdesti bozan her şey.
2-Teyemmümü gerektiren mazeretin kalkması.
Ø Teyemmümde elleri yere vurmak şarttır; sadece elleri yere
bırakmak yeterli değildir.
Ø Vakti girmeden önce farz bir namaz için teyemmüm almak doğru
değildir.
Ø Üzerine gusül farz olan kimse, biri gusül yerine ve diğeri de
abdest yerine olmak üzere namaz için iki teyemmüm almalıdır.
Şekil: 1
1- İlk önce “Allah’a
itaat ve O’nun emrini yerine getirmek için teyemmüm alıyorum” diye niyet eder
sonra ellerinin içini birlikte, üzerine teyemmüm edilmesi doğru olan bir şeyin
üzerine bir kere vurur. 1. şekilde olduğu gibi.
Şekil: 2
2- Sonra eller bitiştirilerek ellerin içiyle saçların bittiği
yerden burunun üzerine kadar yukardan aşağıya doğru alın ve kaşlar meshedilir.
2. şekilde olduğu gibi.
Şekil: 4
3- Daha sonra sol elin içiyle sağ elin üstü
bilekten parmak uçlarına kadar meshedilir. 4. şekillerde olduğu gibi.
Şekil: 6
4- Sonra aynı şekilde sağ elin içiyle sol
elin üst kısmı bilekten parmak uçlarına kadar meshedilir. 6. şekilde olduğu
gibi:
Erkekler: Ön ve arkalarını (kısa bir pantolon miktarınca)
Kadınlar: Yüz, eller ve ayaklar dışında bütün bedenlerini.
1- Namaz kılanın elbisesi pâk olmalıdır.
2- Mubah olmalıdır (gasp edilmiş
olmamalıdır).
3- Erkeklerin elbisesi altın dokumalı
olmamalıdır.
4- Erkeklerin elbisesi halis ipekten
olmamalıdır.
5- Murdar hayvanın parçalarından olmamalıdır.
6- Eti yenilmeyen hayvanın parçalarından olmamalıdır. Bu
hususta deri gibi canı olan parçalarla saç gibi canı olmayan parçalar arasında hiç
bir fark yoktur.
İnsanın namazda bedeninin de pak olması yani necis olmaması
farzdır.
1- Yaradan akarak elbise ve bedene değen kanı temizlemek
imkansız veya zor olursa onunla namaz kılınabilir.
2- Beden veya elbiseye değen kan köpek, domuz ve kafir gibi ayn-ı
necis, ve murdarın kanı olmaz ve onun miktarı da işaret parmağının bir boğumundan
büyük olmazsa onunla namaz kılınabilir.
3- Necis olmuş çorap, ve kayış gibi avret mahallini örtmeye
yetmeyecek şeylerle namaz kılmanın sakıncası yoktur.
4- İster namazda olsun, ister namaz dışında erkeklerin altın
ve halis ipek dokumalı elbiseleri giymeleri haramdır.
1- Gasbedilmemiş olmalıdır.
2- Sabit olmalıdır (hareket etmemelidir).
3- Namaz kılınan yerde elbise ve bedene bulaşacak bir necaset
olmamalıdır.
4- Erkekler namazda kadınlardan ileride durmalıdırlar.
1- Sabah namazının
vakti: Şafağın atmasından güneş doğuncaya kadardır.
2- Öğle namazının
vakti: Sabahleyin doğudan hareket eden güneş yere çakılmış olan düz bir ağaç
vb. şeylerde oluşturduğu batı semtine doğru bir gölge oluşturur; bu gölgenin doğuya
doğru kaymasıyla öğle vaktinin başlamış olduğu anlaşılır. Bu vakitten güneşin
batışına ikindi namazını kılabilecek bir zaman kalıncaya kadar öğle namazının
vakti sürer.
3- İkindi namazının
vakti: Öğlenin ilk vaktinden öğle namazını kılabilecek bir vaktin geçmesinden
başlar ve güneşin batmasıyla biter.
4- Akşam namazının
vakti: Güneş battıktan sonra doğuda beliren kızıllığın tepenin üzerinden batıya
doğru geçmesinden başlar şer’î gece yarısına akşam namazını kılabilecek bir
vakit kalıncaya kadar devam eder.
5- Yatsı namazının
vakti: Akşamın ilk vaktinden, akşam namazını kılabilecek miktarda bir sürenin
geçmesinden başlar gece yarısına kadar devam eder.
Namaz kılan kimsenin bütün namazlarda Mekke’de olan Ka'be’ye doğru yönelmesi gerekir.