CEMAAT NAMAZI
1-Farz namazları ve özellikle günlük namazları cemaatle kılmak müstehaptır. Sabah,akşam ve yatsı namazlarının cemaatle kılınması,özellikle camiye komşu olanlar ve camide okunan ezanı işitenler için,daha çok tavsiye edilmiştir.
2-Bir hadiste şöyle buyurulmuştur:”Cemaat imamına bir kişi uyarsa,kılınan her rekatın sevabı yüz elli (münferit) namaza denktir. Eğer iki kişi uyarsa her rekatın altı yüz(münferit)namaz kadar sevabı vardır. Uyanların sayısı on kişiye ulaşıncaya kadar sevabı da artar. Sayıları onu geçince, gökler kağıt, denizler mürekkep, ağaçlar kalem, cinler, insanlar ve melekler de yazıcı olsalar,bir rekatın sevabını yazmaya güçleri yetmez.”
3-Önemsemeyerek cemaat namazına katılmamak caiz değildir. İnsanın bir mazereti olmaksızın namazını cemaatle kılmaması uygun değildir(yakışmaz)
NAMAZ’IN CEMAATLE KILINMASI GEREKEN YERLER
1-Namazda vesveseye düşen bir kimse eğer namazı sadece cemaatle kıldığı zaman vesveseden kurtuluyorsa, namazı cemaatle kılmalıdır.
2-Anne veya baba kendi çocuğuna namazı cemaatle kılmasını emrederse, anne ve babaya itaat farz olduğundan ihtiyaten farz olarak namazı cemaatle kılmalıdır ve bunu yaparken müstahap niyetiyle yapmalıdır.
3-Fatiha’yı ve sureyi ve namazın diğer zikirlerini iyice bilmeyen fakat öğrenme imkanına sahip olan bir kimse, vakit varsa öğrenmelidir. Eğer vakit yoksa ihtiyaten farza göre ,mümkünse namazını cemaatle kılmalıdır.
Cemaat’e uyulan yerler
1-Namazın başlangıcı:
Cemaat namazı kılan birisi eğer öndeki safta durmuşsa imamın tekbirinden sonra, tekbir söyleyerek cemaate uyabilir. Eğer daha arkadaki saflarda durmuşsa, önceki saf namaza hazır ise ve tekbir söylemek üzereyse, tekbir söyleyebilir. Ama ön saftakilerin tekbiri tamamlanıncaya kadar beklemesi ihtiyaten müstehaptır.
2-Birinci rekatta Fatiha ve sure okunurken:
Cemaate uymak isteyen kişi niyet ettikten sonra tekbir söylemeli ve namazını kılmalıdır. Elbette namazın başlangıcında veya Fatiha ve sure okunurken cemaate uyar ve rüku’ a gitmeden önce imam rükudan kalkarsa, namazı cemaatle sahihtir; rüku’ u yerine getirip kendisini imama yetiştirmelidir.
3- İmam rüku halinde iken:
a)Cemaate uyup imamın rüku’una yetişirse, imamın zikri tamam olsa bile, namazı cemaatle sahihtir ve bir rekat sayılır.
b)Rüku haddine kadar eğilirse:
imamın rüku’una yetişemezse namazı münferit olarak sahihtir ve onu tamamlaması gerekir.
imama rüku da yetişip yetişemediğinde şüphe ederse, namazı sahihtir ve münferit olarak tamamlamalıdır.
c)Rüku miktarı kadar eğilmeden imam başını rükudan kaldırırsa:
Münferit niyet ederek namazı tamamlayabilir.
Veya imam ikinci rekata kalkıncaya kadar bekleyip onu namazın birinci rekatı saymalıdır.
4-İmam ikinci rekatta iken:
Cemaate uymak isteyen kunut ve teşehhüdü imamla okuyabilir. Teşehhüdü okurken el parmaklarını ve ayakların ön kısmını ihtiyaten yere koymalı ve dizlerini kaldırmalıdır. Teşehhütten sonra imamla kalkıp Fatiha ile sureyi okumalıdır. Eğer sureyi okumak için vakit yoksa Fatihayı tamamlayıp rüku veya secdede kendini imama yetiştirmelidir veya münferit niyet edip namazını tamamlarsa namazı sahihtir. Fakat secdede imama yetişirse, ihtiyat olarak namazı yeniden kılması daha iyidir.
5-İmam üçüncü veya dördüncü rekatta iken:
İmama uyduğunda Fatihayı okuyup rükuda imama yetişemeyeceğini anlarsa, ihtiyaten farz olarak sabretmeli, imam rüku’ a gidince uymalıdır.
6-İmam namazın son teşehhüdünü okurken:
Cemaat sevabını almak isteyen kimse,niyet edip iftitah tekbirini söyledikten sonra oturmalı ve teşehhüdü imamla okumalı, ama selam vermeden imamın selam vermesini beklemeli ve sonra ayağa kalkmalı ikinci defa niyet etmeden ve tekbiri söylemeden Fatiha ve sureyi okumalı ve bunu namazın birinci rekatı saymalıdır.
7-İmamın hangi rekatta olduğunu bilmezse:
Cemaate uyabilir. Ancak Allah’a kurbet (yakınlık)kastıyla Fatiha ve sureyi okumalıdır. Sonradan imamın birinci veya ikinci rekatta olduğunu anlarsa bile namazı sahihtir.
Bir Hatırlatma !
İmamdan bir rekat geride olan bir kimse, imam son rekatın teşehhüdünü okurken, ayağa kalkıp namazını tamamlayabilir veya ellerinin parmaklarını ve ayaklarının ön uç kısmını yere koyup, dizlerini kaldırarak imam namazın selamını bitirinceye kadar bekleyip sonra kalkabilir.
MEMUM’UN (CEMAATA UYAN) BİLMESİ GEREKENLER
1-Me’mum, imamdan önde durmamalıdır. İhtiyaten farz olarak imamdan biraz geride durmalıdır.
2-Me’mum, Fatiha ve sure dışında namazın bütün zikirlerini kendisi okumalıdır. Fakat onun birinci veya ikinci rekatı, imamın üçüncü veya dördüncü rekatı olursa Fatiha ve sureyi de okumalıdır.
3-Eğer me’mum sabah, akşam, yatsı namazlarının birinci ve ikinci rekatlarında, imamın okuduğu Fatiha ve sureyi işitir, kelimeleri ayırt edemezse bile Fatiha ve sureyi okumamalıdır. Eğer imamın sesini işitmezse Fatiha ve sureyi okuması müstehaptır, ama sessiz okumalıdır.
4- Me’mum, öğle ve ikindi namazının birinci ve ikinci rekatında Fatiha ve sure okumamalıdır. Onun yerine zikretmesi müstehaptır.
5- Me’mum,tekbiret-ül İhram’ı imamdan önce söylememelidir. Hatta imamın tekbiri tamamlanmadan tekbir söylememek ihtiyaten farzdır. 7
Bir Hatırlatma !
İmama uymak isteyen, niyet ettiği zaman imamını tayin etmelidir. Fakat onun ismini bilmesi gerekmez. Mesela, ”Hazır bulunan imama iktida ediyorum(uyuyorum)” diye niyet ederse namazı sahihtir.
Bir Hatırlatma !
Me’mum namazda okunan zikirleri değil yapılan hareketleri (rüku ve secde gibi) imamla birlikte veya imamdan biraz sonra yapmalıdır. Eğer bilerek imamdan önce veya ondan bir süre sonra yaparsa günah işlemiştir, ama namazı sahihtir. Eğer peş peşe gelen iki rüknü yerine getirmede imamdan önce davranır veya geriye kalırsa ihtiyaten farz olarak namazı bitirip yeniden kılmalıdır. Gerçi namazın münferit olarak sahih olması da uzak değildir.
Bir Hatırlatma !
Yanlışlıkla rüku veya secdeden başını imamdan önce kaldırır ve yanlışlıkla veya imama yetişemem düşüncesiyle(endişesiyle) rüku veya secdeye gitmezse namazı sahihtir.
Bir Hatırlatma !
Eğer me’mum yanlışlıkla imamdan önce başını rüku’ dan kaldırırsa:
1-İmam hala rükudaysa hemen rükua dönüp imamla beraber kalkmalıdır..
2-Eğer rükua döner ve rükua varmadan önce imam rükudan kalkarsa namazı batıldır.
Eğer me’mum farkında olmadan imamdan önce rükua giderse:
1-Başını kaldırdığı taktirde imamın zikrinden bir miktarına yetişecek durumundaysa, erken gittiği rükudan kalkıp tekrar imamla beraber rükua giderse, namazı sahihtir.
2-Başını kaldırdığında imamın zikrinden hiçbir şeye yetişemeyecek bir durumda olursa, ihtiyaten farz olarak rükudan kalkıp namazı imam ile tamamlamalıdır ve namazı sahihtir. Eğer başını kaldırmayıp imam yetişinceye kadar beklerse, namazı yinede sahihtir.
Eğer me’mum yanlışlıkla başını kaldırıp imamın secdede olduğunu görse,secdeye geri dönmelidir.
Eğer me’mum imamdan önce secdeye giderse, ihtiyaten farz olarak başını kaldırıp imamla beraber secdeye gitmelidir, eğer başını kaldırmazsa namazı sahihtir.